Shloka 36
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
पिबन्नवः स वसति समुद्रे वडवामुखः / समुद्रवासिनः पुत्रः साहरक्षो विभाव्यते
Transliteration
pibannavaḥ sa vasati samudre vaḍavāmukhaḥ / samudravāsinaḥ putraḥ sāharakṣo vibhāvyate
Translation
तो वडवामुख अग्नी समुद्रात वसतो आणि पाणी पित राहतो. समुद्रात वसणाऱ्याचा पुत्र ‘साहरक्ष’ असा मानला जातो.
Word by Word
पिबन्drinking
पिबन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वःof you / you (pl.)
वः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवः (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम (of you / you all). (पाठे ‘पिबन्नवः’ इति संधिः; अर्थानुसारं ‘पिबन् वः’ = drinking (for) you/your)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसतिdwells
वसति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वडवा-मुखःVaḍavāmukha (submarine fire)
वडवा-मुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवडवा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वडवायाः मुखम् इव/वडवामुखः) नाम-विशेषः
समुद्र-वासिनःof the ocean-dweller
समुद्र-वासिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (one dwelling in the ocean)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स-अहरक्षःSāharakṣa (name)
स-अहरक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थक) + अहरक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सह अहरक्षेण/अहरक्ष-नामकः) नाम-विशेषः; पाठानुसारं ‘साहरक्षः’
विभाव्यतेis regarded
विभाव्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-भू (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे (is considered/appears)