Shloka 37
भृगुवंश-प्रसववर्णनम्
Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line
Devanagari script
तानि षष्टिसहस्राणि वालखिल्या इति श्रुताः / अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम्
Transliteration
tāni ṣaṣṭisahasrāṇi vālakhilyā iti śrutāḥ / aruṇasyāgrato yānti parivārya divākaram
Translation
ते साठ हजार ‘वालखिल्य’ म्हणून प्रसिद्ध आहेत. ते अरुणाच्या पुढे चालत दिवाकर सूर्याला परिक्रमेत वेढून राहतात.
Word by Word
तानिthose (beings)
तानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
षष्टिसहस्राणिsixty-thousands
षष्टिसहस्राणि:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootषष्टि-सहस्र (प्रातिपदिक; षष्टि + सहस्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; द्विगु-समास (numerical compound)
वालखिल्याःVālakhilyas (sages)
वालखिल्याः:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootवालखिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इतिthus, called
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-निपात (quotative particle)
श्रुताःare known (as)
श्रुताः:
Kriyā (क्रिया-भाव/Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively: ‘are heard/are known’
अरुणस्यof Aruṇa
अरुणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अग्रतःin front (of)
अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘in front’)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive action)
TypeIndeclinable
Rootपरि+वृ (धातु) → परिवार्य (कृदन्त; ल्यप्/अव्ययभाव)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having surrounded/encircled’
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक; दिवस् + कर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष