Shloka 44
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
यज्ञैर्व्यवहरन्त्येनं ये वै परिचरन्ति च / एवं युक्तं महेशानो नैव देवो हिनस्ति तम्
Transliteration
yajñairvyavaharantyenaṃ ye vai paricaranti ca / evaṃ yuktaṃ maheśāno naiva devo hinasti tam
Translation
जे यज्ञांनी त्याच्याशी व्यवहार करतात आणि त्याची सेवा करतात— असा युक्त झालेला मनुष्य महेशानाच्या कृपेने कोणत्याही देवाकडूनही बाधित होत नाही।
Word by Word
yajñaiḥby sacrifices
yajñaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन (plural)
vyavaharantideal with/engage in (ritual dealings)
vyavaharanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+ava+√hṛ (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
enamhim/this one
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yethose who
ye:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय, emphatic particle (निश्चयार्थक)
paricarantiserve/attend
paricaranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari+car (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, conjunction (समुच्चय)
evamthus/in this way
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय, manner adverb (प्रकारवाचक)
yuktamjoined/endowed
yuktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘enam’ इत्यस्य भावे—“thus endowed/connected”
maheśānaḥMahēśāna (the Great Lord)
maheśānaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + īśāna (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (descriptive: ‘great Īśāna’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, negation
evaindeed/just
eva:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, restrictive/emphatic particle (एवकार)
devaḥthe god
devaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hinastiharms/injures
hinasti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothiṃs (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन