Shloka 40
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
शिरः प्रावृत्य कुर्वीत अन्तर्धाय तृणैर्महीम् / एवं यो वर्तते भूमौ शर्वस्तं न हिनस्ति वै
Transliteration
śiraḥ prāvṛtya kurvīta antardhāya tṛṇairmahīm / evaṃ yo vartate bhūmau śarvastaṃ na hinasti vai
Translation
डोके झाकून आणि गवताने भूमी झाकून (गोपनीयतेने) तसे करावे. जो पृथ्वीवर असा आचार पाळतो, त्याला शर्व नक्कीच इजा करीत नाही.
Word by Word
śiraḥhead
śiraḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
prāvṛtyahaving covered
prāvṛtya:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable); ‘having covered’
kurvītashould do
kurvīta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
antardhāyahaving concealed
antardhāya:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootantar + dhā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्ययभाव; ‘having covered/hidden’
tṛṇaiḥwith grass
tṛṇaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Roottṛṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
mahīmthe earth/ground
mahīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
evamthus
evam:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
vartatebehaves/abides
vartate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
bhūmauon the earth
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
śarvaḥŚarva (Śiva)
śarvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
hinastiharms
hinasti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothiṃs (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)