Shloka 64
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
निराख्योपास्यता यान्ति सरितं सागरं यथा / क्रियया गुरुपूजाभिर्यागं कुर्वन्ति यत्नतः
Transliteration
nirākhyopāsyatā yānti saritaṃ sāgaraṃ yathā / kriyayā gurupūjābhiryāgaṃ kurvanti yatnataḥ
Translation
जशी नदी सागराला मिळते तशी ते निराख्य उपास्य-तत्त्वाकडे जातात; क्रिया व गुरुपूजेद्वारे ते प्रयत्नाने याग करतात.
Word by Word
nirākhyā-upāsyatāḥunnameable and worthy of worship
nirākhyā-upāsyatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnirākhyā (प्रातिपदिक) + upāsya (कृदन्त-प्रातिपदिक) + -tā (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; कर्मधारयः (nirākhyāś ca upāsyāś ca = ‘unnameable yet to-be-worshipped’); बहुवचन-विशेषण
yāntigo, proceed
yānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
saritāma river
saritām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन (Vedic/epic usage: saritaṃ = saritam)
sāgaramthe ocean
sāgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
yathājust as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमा/प्रकारवाचक-अव्यय (as, just as)
kriyayāby ritual action
kriyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
guru-pūjābhiḥby worships of the guru
guru-pūjābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + pūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (guroḥ pūjābhiḥ = by worship of the guru)
yāgamsacrifice, offering
yāgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
kurvantido, perform
kurvanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
yatnataḥdiligently
yatnataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyatna (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial ablative: ‘from effort’ = diligently)