Shloka 81
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
दश तान्वै सुमहता तपसा भावितः प्रभुः / स्वस्त्यात्रेया इति ख्याता ऋषयो वेदपारगाः
Transliteration
daśa tānvai sumahatā tapasā bhāvitaḥ prabhuḥ / svastyātreyā iti khyātā ṛṣayo vedapāragāḥ
Translation
प्रभूने त्या दहांना अतिमहान तपाने परिपक्व केले। ते ‘स्वस्त्यात्रेय’ म्हणून प्रसिद्ध, वेदपारंगत ऋषी होते।
Word by Word
दशten
दश:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/प्रातिपदिक-प्रयोग; (पुंलिङ्ग द्वितीया बहुवचन 'तान्' इत्यस्य विशेषण)
तान्them
तान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
सु-महताwith very great
सु-महता:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; 'तपसा' इत्यस्य विशेषण; सु-उपपद
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
भावितःwas nurtured/empowered
भावितः:
क्रिया (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रभुःthe lord/master
प्रभुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्वस्ति-आत्रेयाःthe Svastyātreyas
स्वस्ति-आत्रेयाः:
कर्ता (Subject complement/प्रथमा)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (अव्यय/प्रातिपदिक) + आत्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मधारयः (स्वस्तिरूपा आत्रेयाः/स्वस्त्याख्याः आत्रेयाः)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
ख्याताःwere known
ख्याताः:
क्रिया (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
ऋषयःsages
ऋषयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वेद-पारगाःversed in the Vedas
वेद-पारगाः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य पारगाः)