Shloka 70
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
न समास्ते बले बुद्धौ युद्धे माया कृते तदा / पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः
Transliteration
na samāste bale buddhau yuddhe māyā kṛte tadā / pulahasya mṛgāḥ putrāḥ sarve vyālāśca daṃṣṭriṇaḥ
Translation
तेव्हा बल, बुद्धी व युद्धात—माया केली तरी—कोणी सम ठरत नाही; पुलहाचे पुत्र मृग आणि सर्व व्याल दंष्ट्राधारी होते.
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
समास्तेremains/exists
समास्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; ‘sits/abides/exists’
बलेin strength
बले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
बुद्धौin intellect
बुद्धौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मायाmagic/illusion
माया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतेwhen (it is) done/used
कृते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when done/when employed’ (locative absolute sense with implied ‘सति’)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
पुलहस्यof Pulaha
पुलहस्य:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मृगाःdeer/animals
मृगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; apposition to मृगाः
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
व्यालाःwild beasts/serpents (ferocious creatures)
व्यालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दंष्ट्रिणःfang-bearing
दंष्ट्रिणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदंष्ट्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (‘having fangs’)