Shloka 52
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
ताः पञ्चकोट्यो वर्षाणां संख्याताः संख्यया द्विजाः / नियुतान्येकषष्टिं च शरदां गणितानि वै
Transliteration
tāḥ pañcakoṭyo varṣāṇāṃ saṃkhyātāḥ saṃkhyayā dvijāḥ / niyutānyekaṣaṣṭiṃ ca śaradāṃ gaṇitāni vai
Translation
हे द्विजांनो, त्या वर्षांची संख्या पाच कोटी होती; आणि शरद्ऋतूंची गणना एकसष्ट नियुत अशीच सांगितली आहे.
Word by Word
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम—पूर्वोक्त ‘कोट्यः’ इत्यस्य निर्देशः
पञ्च-कोट्यःfive crores
पञ्च-कोट्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्विगु-समासः (पञ्च कोट्यः)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
संख्याताःcounted/enumerated
संख्याताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसम् + ख्या (धातु) → संख्यात (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
संख्ययाby number/numerically
संख्यया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative-Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (here: addressing)
नियुतानिniyutas (ten-thousands)
नियुतानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; संख्यावाचक (ten-thousands)
एक-षष्टिम्sixty-one
एक-षष्टिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक) + षष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (एक + षष्टि = 61)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शरदाम्of autumns/years
शरदाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
गणितानिcomputed/reckoned
गणितानि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Result state)
TypeAdjective
Rootगण् (धातु) → गणित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/emphatic)