Shloka 49
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
जात्यञ्ज ननिभो दंष्ट्री लोहितग्रीव एव च / राक्षसेनौजसा युक्तो रूपेण च बलेन च
Transliteration
jātyañja nanibho daṃṣṭrī lohitagrīva eva ca / rākṣasenaujasā yukto rūpeṇa ca balena ca
Translation
तो जात्यञ्ज व ननिभासारखा, दंष्ट्राधारी व लोहितग्रीव होता; राक्षसी तेजाने युक्त, रूपाने व बळानेही समर्थ होता.
Word by Word
जाति-अञ्जःone marked by birth/lineage (lit. ‘birth-anointed’)
जाति-अञ्जः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजाति (प्रातिपदिक) + अञ्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जात्या अञ्जः = जात्या अञ्जितः/जात्यञ्जः)
ननिभःof dark/blackish appearance (uncertain lexeme)
ननिभः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootननिभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
दंष्ट्रीfang-toothed
दंष्ट्री:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootदंष्ट्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; -इन् प्रत्ययान्त; ‘having fangs’
लोहित-ग्रीवःred-necked
लोहित-ग्रीवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootलोहित (प्रातिपदिक) + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (लोहिता ग्रीवा यस्य)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
राक्षसेन-ओजसाwith demonic strength
राक्षसेन-ओजसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + एनस्/एन (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (राक्षसेन ओजसा = राक्षसस्य/राक्षसानां ओजसा)
युक्तःendowed/connected
युक्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
रूपेणby form/appearance
रूपेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बलेनby strength
बलेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)