Shloka 55
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
कार्या कार्यं च वै विप्र गम्यगम्यं तथैव च / न पाप्मानो वयं विप्र धर्मो ह्येष गवां श्रुतः
Transliteration
kāryā kāryaṃ ca vai vipra gamyagamyaṃ tathaiva ca / na pāpmāno vayaṃ vipra dharmo hyeṣa gavāṃ śrutaḥ
Translation
हे विप्र! काय करावे काय करू नये, कुठे जावे कुठे जाऊ नये—हेही; हे विप्र! आम्ही पापी नाही, कारण हा गायींचा श्रुत धर्म आहे.
Word by Word
kāryāḥ(are) to be done
kāryāḥ:
Karta (कर्ता/Predicate nominal)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘to be done/obligatory’ (context: ‘(these) are to be done’)
kāryamduty
kāryam:
Karma (कर्म/Thing concerned)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘duty/what is to be done’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
vipraO brāhmaṇa
vipra:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
gamya-agamyamwhat is to be gone to and not to be gone to
gamya-agamyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgamya (प्रातिपदिक) + agamyam (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास: गम्यं च अगम्यं च; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समाहार)
tathāso/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
pāpmānaḥsinners
pāpmānaḥ:
Karta (कर्ता/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootpāpmān (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘sinners/evil ones’
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
vipraO brāhmaṇa
vipra:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
dharmaḥdharma / law
dharmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hifor/indeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
gavāmof cows
gavām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (गो-शब्दः), षष्ठी, बहुवचन
śrutaḥis heard/known
śrutaḥ:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृत् (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘heard/known (as tradition)’