Shloka 143
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
उद्धरिष्यति तान्सर्वान्कौटिल्यो वै द्विजर्षभः / भुक्त्वा महीं वर्षशतं नरेद्रः स भविष्यति
Transliteration
uddhariṣyati tānsarvānkauṭilyo vai dvijarṣabhaḥ / bhuktvā mahīṃ varṣaśataṃ naredraḥ sa bhaviṣyati
Translation
द्विजश्रेष्ठ कौटिल्य त्या सर्वांना उखडून दूर करील. तो शंभर वर्षे पृथ्वीचा उपभोग करून नरेन्द्र होईल.
Word by Word
uddhariṣyatiwill uproot/remove
uddhariṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√dhṛ (धातु)
FormLuṭ (लुट्) / future (भविष्यत्काल), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन)
sarvānall
sarvān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन); viśeṣaṇa of ‘tān’
kauṭilyaḥKauṭilya
kauṭilyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkauṭilya (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); proper name
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNipāta (निपात), emphatic particle
dvija-ṛṣabhaḥbull among Brahmins / best of the twice-born
dvija-ṛṣabhaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदik) + ṛṣabha (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); samāsa: dvijānām ṛṣabhaḥ (best of the twice-born)
bhuktvāhaving enjoyed/ruled
bhuktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√bhuj (धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वान्त), pūrvakāla-kriyā
mahīmthe earth
mahīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
varṣa-śatama hundred years
varṣa-śatam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदik) + śata (प्रातिपदik)
FormNapuṃsakaliṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); samāsa: varṣāṇāṃ śatam (a hundred years)
nara-indraḥking
nara-indraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदik) + indra (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); samāsa: narāṇām indraḥ (lord of men)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
bhaviṣyatiwill be
bhaviṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLuṭ (लुट्) / future (भविष्यत्काल), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)