Shloka 10
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
गान्धारादेशजाश्चापि तुरगा वाजिनां वराः / गान्धारपुत्रो धर्मस्तु धृतस्तस्य सुतो ऽभवत्
Transliteration
gāndhārādeśajāścāpi turagā vājināṃ varāḥ / gāndhāraputro dharmastu dhṛtastasya suto 'bhavat
Translation
गान्धारदेशात उत्पन्न झालेले घोडेही अश्वांमध्ये श्रेष्ठ मानले गेले; गान्धाराचा पुत्र ‘धर्म’ आणि त्याचा पुत्र ‘धृत’ झाला।
Word by Word
गान्धार-देश-जाःborn in the Gāndhāra country
गान्धार-देश-जाः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootगान्धार (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक) + ज (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन् धातु, क्त/ज)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘देशे जात’ इति सप्तमी-तत्पुरुष/उपपद-समासार्थः; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावनार्थक-अव्यय (particle: ‘also/even’)
तुरगाःhorses
तुरगाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतुरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
वाजिनाम्of horses/steeds
वाजिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
वराःexcellent/best
वराः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
गान्धार-पुत्रःson of Gāndhāra
गान्धार-पुत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगान्धार (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘son of Gāndhāra’)
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (particle)
धृतःDhṛta
धृतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधृ (धातु) → धृत (कृदन्त; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम (धृत)
तस्यof him/of that (Dharma)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता/Subject-complement)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अभवत्became/was born
अभवत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद