Shloka 90
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
मान्धाता चक्रवर्त्तित्वे तस्योतथ्यः पुरस्सरः / एकोनविंशयां त्रेतायां सर्वक्षत्रान्तकृद्विभुः
Transliteration
māndhātā cakravarttitve tasyotathyaḥ purassaraḥ / ekonaviṃśayāṃ tretāyāṃ sarvakṣatrāntakṛdvibhuḥ
Translation
चक्रवर्ती मान्धाता रूपात त्याचा अग्रणी उतथ्य होता. त्रेतायुगाच्या एकोणविसाव्या क्रमात तो विभु ‘सर्वक्षत्रान्तकृत्’ प्रकट झाला.
Word by Word
मान्धाताMāndhātā
मान्धाता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमान्धातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
चक्रवर्त्तित्वेin (his) emperorship/sovereignty
चक्रवर्त्तित्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्रवर्त्तित्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; तत्पुरुषः—चक्रवर्तिन्-भावः (state of being an emperor)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
उतथ्यःUtathya
उतथ्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउतथ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
पुरःसरःas the leader/foremost
पुरःसरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्
एकोनविंशयाम्in the nineteenth (cycle/period)
एकोनविंशयाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकोनविंशति (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; द्विगुः—एकेन ऊना विंशतिः (=19)
त्रेतायाम्in Tretā (age)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्
सर्वक्षत्रान्तकृत्destroyer of all Kshatriyas
सर्वक्षत्रान्तकृत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + क्षत्रान्तकृत् (प्रातिपदिक; √कृ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; तत्पुरुषः—सर्वेषां क्षत्राणाम् अन्तं करोति इति
विभुःthe mighty lord
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), एकवचनम्