Shloka 17
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
ततः सो ऽभ्यागतान्दृष्ट्वा बृहस्पतिरुवाच तान् / स्वागतं मम याज्यानां संप्राप्तो ऽस्मि हिताय च
Transliteration
tataḥ so 'bhyāgatāndṛṣṭvā bṛhaspatiruvāca tān / svāgataṃ mama yājyānāṃ saṃprāpto 'smi hitāya ca
Translation
तेव्हा आलेल्यांना पाहून बृहस्पती म्हणाले— माझ्या याज्यांनो, तुमचे स्वागत आहे; तुमच्या हितासाठीच मी येथे आलो आहे.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अव्यय-प्रकारः: काल/अनुक्रमसूचक (temporal/sequence adverb)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अभ्यागतान्those who had come/arrived (guests)
अभ्यागतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootabhyāgata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √gam (धातु) + अभि उपसर्ग, क्त (past participle))
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (prior action)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तान्to them/those (persons)
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
स्वागतम्welcome
स्वागतम्:
Sambodhana/Prayojana (सम्बोधन/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootsvāgata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular); आशीर्वचन/सम्बोधनार्थे प्रयोगः (as welcome-greeting)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
याज्यानाम्of those worthy of worship/sacrifice (my pupils/clients)
याज्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyājya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yaj (धातु) + ण्यत्/यत् (gerundive/eligible-to-be-sacrificed-to))
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive)
संप्राप्तःarrived/come
संप्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsaṃprāpta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √prāp (धातु) + सम् उपसर्ग, क्त (PPP))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) used predicatively with ‘अस्मि’
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
हितायfor (your) benefit
हिताय:
Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Roothita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dhā (धातु) + नि/हि?; lexicalized ‘hita’ = beneficial)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular); प्रयोजनार्थे (for the sake of)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)