Shloka 117
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
क्षपयित्वा तु तान्सर्वान्भाविनार्थेन चोदितः / गङ्गायमुनयोर्मध्ये निष्ठां प्राप्स्यति सानुगः
Transliteration
kṣapayitvā tu tānsarvānbhāvinārthena coditaḥ / gaṅgāyamunayormadhye niṣṭhāṃ prāpsyati sānugaḥ
Translation
त्या सर्वांना क्षीण करून, भावी हेतूने प्रेरित होऊन, तो अनुचरांसह गंगा-यमुनेच्या मध्ये निष्ठा प्राप्त करील।
Word by Word
क्षपयित्वाhaving destroyed/caused to perish
क्षपयित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षपय् (धातु, क्षप्-णिच्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; धातु: क्षप् (to destroy) + णिच् (causative)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/अवधारणार्थक (particle, adversative/emphatic)
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (qualifying तान्)
भाविनाfuture/impending
भाविना:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण (qualifying अर्थेन)
अर्थेनby the purpose/for the sake
अर्थेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
चोदितःimpelled/urged
चोदितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचोदित (कृदन्त-प्रातिपदिक; चुद् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रेरितः/उत्साहितः’
गङ्गा-यमुनयोःof the Ganga and Yamuna
गङ्गा-यमुनयोः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + यमुना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग-द्वन्द्व, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन
मध्येin the middle/between
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
निष्ठाम्steadfastness/final state
निष्ठाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्राप्स्यतिwill attain
प्राप्स्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
स-अनुगःwith followers/attendants
स-अनुगः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (having followers), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (of implied subject)