Shloka 41
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
मनुष्याणां मनुर्भूतस्तपोभूतस्तपस्विनाम् / विनयो नयतृप्तानां तेजस्तेजस्विनामपि
Transliteration
manuṣyāṇāṃ manurbhūtastapobhūtastapasvinām / vinayo nayatṛptānāṃ tejastejasvināmapi
Translation
मनुष्यांसाठी तो मनु होतो, तपस्व्यांसाठी तो तप होतो। नीतितृप्तांसाठी तो विनय आहे, आणि तेजस्व्यांसाठी तो तेजही आहे।
Word by Word
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतःbecome; having become
भूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूत (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'become'
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतःbecome
भूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपस्विनाम्of ascetics
तपस्विनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
विनयःdiscipline; humility
विनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नयतृप्तानाम्of those satisfied with right conduct/policy
नयतृप्तानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनय + तृप्त (प्रातिपदिक; तृप्त = कृदन्त from √तृप्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष (nayena tṛptāḥ)
तेजःsplendor; energy
तेजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेजस्विनाम्of the radiant/energetic ones
तेजस्विनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) = 'also/even'