Shloka 197
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
देवक्यां वसुदेवेन तपसा पुष्करेक्षणः / चतुर्बाहुस्तु संजज्ञे दिव्यरूपश्रियान्वितः
Transliteration
devakyāṃ vasudevena tapasā puṣkarekṣaṇaḥ / caturbāhustu saṃjajñe divyarūpaśriyānvitaḥ
Translation
देवकीच्या उदरी वसुदेवाच्या तपाने कमलनेत्र प्रभू दिव्यरूपश्रीयुक्त चतुर्भुज होऊन प्रकट झाले।
Word by Word
देवक्याम्in Devakī
देवक्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/locative)
TypeNoun
Rootदेवकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), सप्तमी-विभक्ति (locative/7th), एकवचन (singular)
वसुदेवेनby Vasudeva
वसुदेवेन:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootवसुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया-विभक्ति (instrumental/3rd), एकवचन (singular)
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया-विभक्ति (instrumental/3rd), एकवचन (singular)
पुष्कर-ईक्षणःthe lotus-eyed one
पुष्कर-ईक्षणः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'पुष्करवत् ईक्षणं यस्य' (lotus-like eyes)
चतुर्बाहुःfour-armed
चतुर्बाहुः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular); द्विगु-समास (numeral compound): 'चारः बाहवः यस्य' (four-armed)
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
संजज्ञेwas born; came into being
संजज्ञे:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootसम् + √जन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
दिव्य-रूप-श्रियान्वितःendowed with the splendour of a divine form
दिव्य-रूप-श्रियान्वितः:
कर्ता-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular); समासः (determinative): दिव्यं रूपं च तस्य श्रीः (splendour) तया अन्वितः (endowed)