Shloka 55
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
मातृतुल्यश्च जनने पुत्रो भवति कन्यका / यथाशीला भवेन्माता तथाशीलो भवेत्सुतः
Transliteration
mātṛtulyaśca janane putro bhavati kanyakā / yathāśīlā bhavenmātā tathāśīlo bhavetsutaḥ
Translation
हे जननी, पुत्र हा मातेसारखाच असतो; जशी मातेची वृत्ती, तशीच पुत्राची वृत्ती होते।
Word by Word
मातृतुल्यःequal to the mother
मातृतुल्यः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + तुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मातुः तुल्यः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
जननेin birth
जनने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजनन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘in birth/at begetting’
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कन्यकाa daughter
कन्यका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb)
शीलाhaving (such) character
शीला:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशील (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘of such character’
भवेत्would be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
माताmother
माता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb)
शीलःof (such) character
शीलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन