Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 198
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सर्वरत्नसमाकीर्णा मानसीं सिद्धिमास्थिताः / वानरा वानरीभिस्ते दिव्याभरणभूषिताः
Transliteration
sarvaratnasamākīrṇā mānasīṃ siddhimāsthitāḥ / vānarā vānarībhiste divyābharaṇabhūṣitāḥ
Translation
ते वानर व वानरी सर्वरत्नांनी परिपूर्ण होते, मानसी सिद्धीला प्राप्त झाले होते; ते दिव्य आभूषणांनी अलंकृत होते.
Word by Word
सर्वरत्नसमाकीर्णाःfilled with all jewels
सर्वरत्नसमाकीर्णाः:
विशेषण (Adjectival to कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसर्व-रत्न-समाकीर्ण (प्रातिपदिक; कृदन्त from धातु √कॄ/कीर्ण 'to scatter' with सम्-आ- उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त/क्तवत्-प्राय), विशेषण
मानसीम्mental, of the mind
मानसीम्:
विशेषण (to कर्म)
TypeAdjective
Rootमानसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
सिद्धिम्attainment, perfection
सिद्धिम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आस्थिताःhaving attained
आस्थिताः:
कर्तृसम्बन्ध (Predicate participle of subject)
TypeVerb
Rootआ-√स्था (धातु) (क्त/क्तवत् कृदन्त प्रातिपदिक 'आस्थित')
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्रियाविशेषणार्थे/विधेय-विशेषणरूपेण ‘having attained/entered’
वानराःmonkeys
वानराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
वानरीभिःwith the she-monkeys
वानरीभिः:
सहकारक (Sahakāraka/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootवानरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
तेthose
ते:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to वानराः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
दिव्याभरणभूषिताःadorned with divine ornaments
दिव्याभरणभूषिताः:
विशेषण (to कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिव्य-आभरण-भूषित (प्रातिपदिक; कृदन्त from धातु √भूष् 'to adorn')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण