Shloka 146
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
कपिलेन च यक्षेण केशिन्यां ह्यपरे जनाः / उत्पादिता बलावता उदीर्णा यक्षराक्षसाः
Transliteration
kapilena ca yakṣeṇa keśinyāṃ hyapare janāḥ / utpāditā balāvatā udīrṇā yakṣarākṣasāḥ
Translation
आणि केशिनीमध्ये ‘कपिल’ नावाच्या यक्षापासून इतर लोक उत्पन्न झाले; बलवान होऊन ते उदीर्ण यक्ष-राक्षस झाले।
Word by Word
कपिलेनby Kapila
कपिलेन:
करण/कर्तृ (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यक्षेणby the Yakṣa
यक्षेण:
करण/कर्तृ (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कपिलेन इत्यनेन समुच्चित (co-agent)
केशिन्याम्in/through Keśinī
केशिन्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकेशिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (location/within)
हिindeed
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/causal nuance
अपरेother
अपरे:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of जनाः
जनाःpeople/beings
जनाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उत्पादिताःproduced
उत्पादिताः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootउत्-√पद्/पाद् (धातु) → उत्पादित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of यक्षराक्षसाः/जनाः (produced)
बलावताby the powerful (one)
बलावता:
करण/कर्तृ (Instrument/Agent)
TypeAdjective
Rootबलावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (instrumental) referring to producer/agent (i.e., by the powerful one)
उदीर्णाःarisen, roused
उदीर्णाः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootउद्-ईर् (धातु) → उदीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of यक्षराक्षसाः
यक्ष-राक्षसाःYakṣas and Rākṣasas
यक्ष-राक्षसाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्व: 'यक्षाश्च राक्षसाश्च'