Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 107
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
ततः सो ऽप्सरसां मध्ये ता जचग्राह क्रतुस्थलाम् / बुद्ध्वा वसुरुचिं तं सा भावेनैवाभ्यावर्त्तत
Transliteration
tataḥ so 'psarasāṃ madhye tā jacagrāha kratusthalām / buddhvā vasuruciṃ taṃ sā bhāvenaivābhyāvarttata
Translation
मग अप्सरांच्या मध्ये त्याने क्रतुस्थलाला धरले. त्याला वसुरुची समजून ती भावानेच त्याच्याकडे परत आली.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अप्सरसाम्of the apsarases
अप्सरसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
जग्राहseized, took
जग्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
क्रतुस्थलाम्Kratusthalā (name/epithet)
क्रतुस्थलाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रतुस्थला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (क्रतोः स्थलम्/स्थला)
बुद्ध्वाhaving recognized/understood
बुद्ध्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
वसुरुचिम्Vasuruci
वसुरुचिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुरुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भावेनwith feeling/intent
भावेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (indeed)
अभ्यावर्त्ततturned back/returned
अभ्यावर्त्तत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु) with अभि-आ-उपसर्ग
Formलङ् (अनद्यतनभूत), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन