Shloka 41
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
जज्वाल तस्य बाणेषु चित्राभानुर्दिधक्षया / स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रतापेन महायशाः
Transliteration
jajvāla tasya bāṇeṣu citrābhānurdidhakṣayā / sa tasya puruṣendrasya pratāpena mahāyaśāḥ
Translation
त्याच्या बाणांत चित्रभानु दहनाच्या इच्छेने प्रज्वलित झाला; तो महायशस्वी पुरुषेंद्राच्या प्रतापाने दाहक झाला।
Word by Word
जज्वालblazed
जज्वाल:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
बाणेषुin/among the arrows
बाणेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमीविभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन
चित्राभानुःCitrabhānu (the radiant one)
चित्राभानुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र + भानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः—'चित्रः भानुः'
दिधक्षयाwith the desire to burn
दिधक्षया:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootदह् (धातु) + इच् (सन्/Desiderative) → दिधक्ष (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/तृतीया), एकवचन; भाववाचक—'दिधक्षा' (desire to burn)
सhe
स:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
पुरुषेन्द्रस्यof the lord among men
पुरुषेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुरुष + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—'पुरुषाणाम् इन्द्रः'
प्रतापेनby (his) might
प्रतापेन:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + यशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—'महच्च यशः यस्य' (also interpretable as बहुव्रीहि by sense)