Shloka 95
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु
Transliteration
dhanurnyasya pṛṣatkāṃśca rājyaṃ caiva suteṣu tu / prītimānabhavadrājā bhāramāveśya bandhuṣu
Translation
धनुष्य व बाण बाजूला ठेवून आणि राज्यही पुत्रांना सोपवून, भार बंधूंवर ठेवून तो राजा प्रसन्न झाला।
Word by Word
धनुःbow
धनुः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (रूपं प्रथमा/द्वितीया समानम्); object of न्यस्य
न्यस्यhaving laid aside
न्यस्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि+अस्/स्य (धातु √अस् ‘to throw/place’ with नि-; absolutive stem)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) from नि+अस् (न्यस्); ‘having laid down’
पृषत्कान्arrows
पृषत्कान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृषत्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis particle
सुतेषुamong/on (his) sons
सुतेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; Locative plural
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
प्रीतिमान्content
प्रीतिमान्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; adjective to राजा
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; Nominative singular
भारम्burden
भारम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular
आवेश्यhaving entrusted
आवेश्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ+विश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having entrusted/placed’
बन्धुषुupon/among (his) kinsmen
बन्धुषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; Locative plural