Shloka 40
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
तस्मान्न राज्यभाङ्मूढ प्रजा ते वै भविष्यति / तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
Transliteration
tasmānna rājyabhāṅmūḍha prajā te vai bhaviṣyati / turvaso pratipadyasva pāpmānaṃ jarayā saha
Translation
म्हणून, हे मूढा, तू राज्याचा भागीदार होणार नाहीस; तुझी प्रजाही होणार नाही. तुर्वसू, जरेसह पाप स्वीकार.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति हेत्वर्थक-अव्ययप्रयोग (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
राज्यभाक्one who shares/gets the kingdom
राज्यभाक्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootराज्य + भाज् (प्रातिपदिक; भाक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ‘राज्यं भजते/भागी’
मूढO deluded one
मूढ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रजाoffspring; progeny
प्रजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; enclitic
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
तुर्वसोO Turvasu
तुर्वसो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतुर्वसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रतिपद्यस्वaccept; take upon yourself
प्रतिपद्यस्व:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + पद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पाप्मानम्sin/evil; (here) the burden of old age
पाप्मानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जरयाwith old age
जरया:
Sahakāraka (सहकारक/Instrument-accompaniment)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Saha (सह/Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (preposition-like indeclinable)