Shloka 63
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः / अन्तर्द्धानं कलौ याति तत्पुरं तु महात्मनः
Transliteration
yugeṣu triṣu dharmātmā saha devyā maheśvaraḥ / antarddhānaṃ kalau yāti tatpuraṃ tu mahātmanaḥ
Translation
तीन युगांत धर्मात्मा महेश्वर देवीसह वास करितात; कलियुगात ते आणि त्या महात्म्याचे नगर अंतर्धान पावते।
Word by Word
युगेषुin the ages
युगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन
त्रिषुin three
त्रिषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; विशेषण (युगेषु)
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘धर्मः आत्मा यस्य सः’
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-प्रयोगे तृतीया अपेक्षा (with + Instrumental)
देव्याwith the goddess
देव्या:
Sahakarana (सह-करण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
महेश्वरःMaheshvara (the great Lord)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय—‘महान् ईश्वरः’
अन्तर्द्धानम्disappearance
अन्तर्द्धानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; अव्ययीभाव—‘अन्तः धानम्’ (disappearance)
कलौin the Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
यातिgoes/enters
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्-पुरम्his city
तत्-पुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष—‘तस्य पुरम्’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; बहुव्रीहि—‘महान् आत्मा यस्य’