Shloka 29
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
तस्यां तु शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः / विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्
Transliteration
tasyāṃ tu śaptamātrāyāṃ divodāsaḥ prajeśvaraḥ / viṣayānte purīṃ ramyāṃ gomatyāṃ saṃnyaveśayat
Translation
त्या शापाच्या काळात प्रजेश्वर दिवोदासाने आपल्या विषयाच्या सीमेवर गोमतीकाठी एक रम्य नगरी वसविली.
Word by Word
tasyāmin that (city/condition)
tasyām:
Adhikarana (अधिकरण) — locative
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात/particle (but/indeed)
śapta-mātrāyāmduring the cursed period
śapta-mātrāyām:
Adhikarana (अधिकरण) — time/condition
TypeNoun
Rootśapta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + mātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः तत्पुरुष (शप्तस्य मात्रायाम् = ‘during the period of the curse’)
divodāsaḥDivodāsa
divodāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdivodāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
prajeśvaraḥlord of the subjects
prajeśvaraḥ:
Karta (कर्ता) — apposition to divodāsaḥ
TypeNoun
Rootpraja + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (प्रजानाम् ईश्वरः)
viṣaya-anteat the border of the realm
viṣaya-ante:
Adhikarana (अधिकरण) — location
TypeNoun
Rootviṣaya (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः तत्पुरुष (विषयस्य अन्ते)
purīma city
purīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ramyāmbeautiful
ramyām:
Karma (कर्म) — agrees with purīm
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण of purīm
gomatyāmin/at Gomati
gomatyām:
Adhikarana (अधिकरण) — location
TypeNoun
Rootgomat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; स्थाननाम (proper noun)
saṃnyaveśayathe settled/established
saṃnyaveśayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-ni-viś (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; causative sense ‘to cause to settle/establish’