Shloka 79
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते
Transliteration
anyāyopagatairdravyairāhūya dvijasattamān / dharmābhikāṅkṣī yajate na dharmaphalamaśnute
Translation
जो अन्यायाने मिळवलेल्या द्रव्याने श्रेष्ठ द्विजांना बोलावून धर्माची इच्छा ठेवून यज्ञ करतो, तो धर्मफळ मिळवत नाही.
Word by Word
अन्यायinjustice
अन्याय:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-तत्पुरुषे पूर्वपद (in compound); अर्थः ‘injustice’
उपगतैःobtained (acquired)
उपगतैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउप + गम् (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (द्रव्यैः)
द्रव्यैःwith wealth/materials
द्रव्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
आहूयhaving invited
आहूय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + हु (धातु) + ल्यप् (कृत्)
Formल्यपन्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया—‘having invited/called’
द्विजसत्तमान्the best of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक; components: द्विज + सत्तम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘श्रेष्ठान् द्विजान्’ (accusative object of आहूय)
धर्मdharma; righteousness
धर्म:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, उपपद-समासे पूर्वपद (in compound)
अभिकाङ्क्षीdesiring
अभिकाङ्क्षी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअभि + काङ्क्ष् (धातु) + इन् (कृत्)
Formइन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun/adjective), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
यजतेperforms sacrifice/worships
यजते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
धर्मफलम्fruit of dharma
धर्मफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म + फल (प्रातिपदिक; components: धर्म + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object of अश्नुते)
अश्नुतेattains/enjoys
अश्नुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद