Shloka 7
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च
Transliteration
gandhamādanapādeṣu meruśṛṅge nagottame / uttarāṃśca kurūnprāpya kalāpagrāmameva ca
Translation
गन्धमादन पर्वताच्या पायथ्याशी, श्रेष्ठ मेरुशिखरावर; उत्तर कुरू देशास जाऊन, तसेच कलापग्रामातही।
Word by Word
गन्धमादन-पादेषुon the slopes/foothills of Gandhamādana
गन्धमादन-पादेषु:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: गन्धमादनस्य पादाः; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; Locative plural
मेरु-शृङ्गेon Meru’s peak
मेरु-शृङ्गे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: मेरोः शृङ्गम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; Locative singular
नगोत्तमेon the best of mountains
नगोत्तमे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: उत्तमो नगः; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; Locative singular; apposition to मेरुशृङ्गे
उत्तरान्northern
उत्तरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; Accusative plural; qualifies कुरून्
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
कुरून्the Kurus
कुरून्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; Accusative plural (people/region)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
पूर्वकाल (Prior action to main verb)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) from √आप् with prefix प्र-; अव्ययभाव (indeclinable participle): ‘having reached’
कलाप-ग्रामम्the village/settlement of Kalāpa
कलाप-ग्रामम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकलाप (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: कलापस्य ग्रामः; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; Accusative singular
एवindeed, just
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction