Shloka 67
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्
Transliteration
devairdattaḥ śunaḥśepho viśvāmitrāya vai punaḥ / devairdattaḥ sa vai yasmāddevarātastato 'bhavat
Translation
देवांनी दिलेला शुनःशेफ पुन्हा विश्वामित्राला अर्पण झाला. देवदत्त असल्यामुळे तो ‘देवरात’ या नावाने प्रसिद्ध झाला.
Word by Word
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन — masculine, Instrumental case, plural
दत्तःgiven
दत्तः:
Karta (कर्ता) (as predicate adjective to subject)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — past passive participle ‘given’, masculine nominative singular
शुनःशेफःŚunaḥśepha
शुनःशेफः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुनःशेफ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — masculine nominative singular (proper name)
विश्वामित्रायto Viśvāmitra
विश्वामित्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/Dative), एकवचन — masculine dative singular
वैindeed
वै:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
पुनःagain / further
पुनः:
Adhikarana (अधिकरण) (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — masculine instrumental plural
दत्तःgiven
दत्तः:
Karta (कर्ता) (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘given’, masculine nominative singular
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — pronoun ‘he’, masculine nominative singular
वैindeed
वै:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
यस्मात्because (from which reason)
यस्मात्:
Apadana (अपादान) (cause/source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन — ‘from which/because’, ablative singular
देवरातःDevarāta
देवरातः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवरात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — masculine nominative singular (proper name/epithet)
ततःtherefore
ततः:
Hetu/Avyaya (हेतु/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘therefore/then’
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular ‘became’