Shloka 61
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
ददतश्चाक्षयं वित्तं शत्रुभिश्चाप्य धुष्यताम् / धर्मे रतिं च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम्
Transliteration
dadataścākṣayaṃ vittaṃ śatrubhiścāpya dhuṣyatām / dharme ratiṃ ca satataṃ svarge vāsaṃ tathākṣayam
Translation
जो दान करतो त्याचे धन अक्षय होते, शत्रूंनी त्रास दिला तरीही. त्याला धर्मात सदैव रती आणि स्वर्गात अविनाशी वास प्राप्त होतो.
Word by Word
ददतःof the giver / of one who gives
ददतः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → ददत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘ददतः’ = ‘of (one) giving’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
वित्तम्wealth
वित्तम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso/even
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थे ‘also/even’
धुष्यताम्may (they/you) be afflicted
धुष्यताम्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootधुष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद/परस्मैपद-प्रयोगानुसार ‘धुष्यताम्’ = ‘(you all) be harmed/afflicted’ (passive/impersonal sense)
धर्मेin dharma / in righteousness
धर्मे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (location/sphere)
रतिम्delight/attachment
रतिम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootरति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सततम्always
सततम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial usage), अर्थे ‘always/constantly’
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
वासम्dwelling/residence
वासम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अर्थे ‘thus/likewise’
अक्षयम्imperishable (dwelling)
अक्षयम्:
कर्म (Karma/Direct object qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘वासम्’ इत्यस्य विशेषणम्