Shloka 52
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
अद्य प्रभृत्येष नृपो धुन्धुमारो भविष्यति / दिव्यैः पुष्पैश्च तं देवाः संमतात्समवाकिरन्
Transliteration
adya prabhṛtyeṣa nṛpo dhundhumāro bhaviṣyati / divyaiḥ puṣpaiśca taṃ devāḥ saṃmatātsamavākiran
Translation
आजपासून हा राजा ‘धुन्धुमार’ होईल. प्रसन्न देवांनी दिव्य पुष्पांनी त्याच्यावर पुष्पवृष्टी केली.
Word by Word
अद्यtoday
अद्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
प्रभृतिfrom now on
प्रभृति:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भार्थक (from/beginning with)
एषःthis (one)
एषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नृपःking
नृपः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘एषः’ इत्यस्य अपपद-सम्बन्धः
धुन्धुमारःDhundhumāra
धुन्धुमारः:
प्रत्ययार्थ-सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधुन्धुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
दिव्यैःdivine
दिव्यैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘पुष्पैः’)
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
करण (Instrumental—means)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
संमतात्with approval/consent
संमतात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative ground)
TypeNoun
Rootसंमत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (as cause/ground: ‘with approval/consent’)
समवाकिरन्showered/strewn (upon)
समवाकिरन्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootसम्-अव-कॄ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद