Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 194
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् / ऋक्सामयजुषां घोषो यो घोषश्च महास्वनः
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyamakārayat / ṛksāmayajuṣāṃ ghoṣo yo ghoṣaśca mahāsvanaḥ
Translation
रामाने दहा हजार वर्षे राज्य केले; आणि ऋक्-साम-यजुष् वेदांचा जो घोष, तो महान् नादाने घुमत असे।
Word by Word
दशवर्षसहस्राणिfor ten thousand years
दशवर्षसहस्राणि:
कालाधिकरण (Temporal extent)
TypeNoun
Rootदश + वर्ष + सहस्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वक) ‘ten-thousand years’ (time-extent)
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अकारयत्caused to be administered; ruled
अकारयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (Causative/णिच्) ‘caused to be done/ruled’
ऋक्सामयजुषाम्of the Ṛk, Sāman, and Yajus (chants)
ऋक्सामयजुषाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootऋक् + सामन् + यजुस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन; ‘of Ṛk, Sāman, and Yajus (Vedas)’
घोषःsound; proclamation
घोषः:
कर्ता/विषय (Topic/Subject)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यःwhich
यः:
सम्बन्ध (Relative link)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
घोषःsound
घोषः:
समानााधिकरण (Apposition to यः)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महास्वनःloud; great-sounding
महास्वनः:
विशेषण (Qualifier of घोषः)
TypeAdjective
Rootमहा + स्वन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘great-sounding’