Shloka 155
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
कनीयसी तु या तस्यपत्नी परमधर्मिणी / अरिष्टनेमिदुहिता रूपेणाप्रतिमा भुवि
Transliteration
kanīyasī tu yā tasyapatnī paramadharmiṇī / ariṣṭanemiduhitā rūpeṇāpratimā bhuvi
Translation
त्याची कनिष्ठ पत्नी परमधर्मिणी होती; ती अरिष्टनेमीची कन्या होती आणि पृथ्वीवर रूपाने अनुपम होती।
Word by Word
कनीयसीthe younger
कनीयसी:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of पत्नी
TypeAdjective
Rootकनीयस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
तुbut/indeed
तु:
Contrast/Emphasis (विरोध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
याwho
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
तस्यof him (his)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
पत्नीwife
पत्नी:
Karta (कर्ता) in apposition
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
परमधर्मिणीsupremely righteous
परमधर्मिणी:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of पत्नी
TypeAdjective
Rootपरम + धर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; समासः—परमः धर्मी (कर्मधारय)
अरिष्टनेमिदुहिताdaughter of Ariṣṭanemi
अरिष्टनेमिदुहिता:
Karta (कर्ता) in apposition
TypeNoun
Rootअरिष्टनेमि + दुहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; समासः—अरिष्टनेमेः दुहिता (षष्ठी-तत्पुरुष)
रूपेणin beauty/by form
रूपेण:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
अप्रतिमाincomparable
अप्रतिमा:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of (wife)
TypeAdjective
Rootअ-प्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गयुक्त (negated)
भुविon earth
भुवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन