Shloka 100
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तेन त्विदानीं वहता दीक्षां तां दुर्वहां भुवि / कुलस्य निष्कृतिः स्वस्य सृतेयं च भवेदिति
Transliteration
tena tvidānīṃ vahatā dīkṣāṃ tāṃ durvahāṃ bhuvi / kulasya niṣkṛtiḥ svasya sṛteyaṃ ca bhavediti
Translation
म्हणून तो आता पृथ्वीवर ती दुर्वह दीक्षा वहात आहे, जेणेकरून आपल्या कुलाचे प्रायश्चित्त होईल आणि ही सृष्टीही टिकून राहील.
Word by Word
तेनby that; therefore
तेन:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
इदानीम्now
इदानीम्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of time)
वहताby (him) bearing/carrying
वहता:
Karana (करण/Instrumental agent)
TypeAdjective
Rootवह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (implicit agent: ‘by the one who bears’)
दीक्षाम्initiation; consecration
दीक्षाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ताम्that (fem.)
ताम्:
Karma (कर्म/Object determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुर्वहाम्hard to bear
दुर्वहाम्:
Vishesana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर् + वह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः/प्रादि-तत्पुरुषः (दुर्-उपसर्गपूर्वकः: ‘hard to bear’)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कुलस्यof the family
कुलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
निष्कृतिःexpiation; redemption
निष्कृतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिष्कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वस्यof oneself; one’s own
स्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सृताundertaken; set in motion
सृता:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सृता’ = ‘sent forth/undertaken’ (दीक्षा implied)
इयम्this (fem.)
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
भवेत्would be; should become
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)