Shloka 6
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
ऋद्धिं दृष्ट्वा तु यज्ञस्य क्रुद्धस्तस्य बृहस्पतिः / संवर्त्तेन तते यज्ञे चुकोप स भृशं तदा
Transliteration
ṛddhiṃ dṛṣṭvā tu yajñasya kruddhastasya bṛhaspatiḥ / saṃvarttena tate yajñe cukopa sa bhṛśaṃ tadā
Translation
यज्ञाची समृद्धी पाहून बृहस्पती क्रुद्ध झाला. संवर्ताने केलेल्या त्या यज्ञात तो तेव्हा अत्यंत संतापला.
Word by Word
ऋद्धिम्prosperity, success
ऋद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; prior action
तुbut
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjectival to बृहस्पतिः
तस्यof that (his/its)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; pronoun referring to yagna/that one
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संवर्त्तेनby/through Saṃvarta
संवर्त्तेन:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootसंवर्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ततेwhen (it was) arranged
तते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√तन् (धातु) → ततम् (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative absolute-like: 'when/while (it was) spread/arranged'
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
चुकोपbecame enraged
चुकोप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कुप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सhe
स:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun referring to Bṛhaspati
भृशम्exceedingly
भृशम्:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)