Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु पूजितः / जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्द्धनः
Transliteration
sudyumna iti vikhyātastriṣu lokeṣu pūjitaḥ / jagatpriyo dharmaśīlo manorvaṃśavivarddhanaḥ
Translation
तो ‘सुद्युम्न’ या नावाने विख्यात होईल, तिन्ही लोकांत पूजिला जाईल; जगत्प्रिय, धर्मशील आणि मनूच्या वंशाचा विस्तार करणारा होईल.
Word by Word
सुद्युम्नःSudyumna
सुद्युम्नः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus (named)
इति:
नामनिर्देश (Naming marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative)
विख्यातःrenowned
विख्यातः:
कर्ता (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootवि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
त्रिषुin the three
त्रिषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘लोकेषु’ इत्यस्य विशेषणम्
लोकेषुworlds
लोकेषु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
पूजितःhonored
पूजितः:
कर्ता (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
जगत्प्रियःdear to the world
जगत्प्रियः:
कर्ता (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (जगतः प्रियः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मशीलःvirtuous/righteous in conduct
धर्मशीलः:
कर्ता (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (धर्मे शीलं यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वंशविवर्द्धनःincreaser of (Manu’s) lineage
वंशविवर्द्धनः:
कर्ता (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवंश (प्रातिपदिक) + विवर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (वंशस्य विवर्द्धनः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मनोः’ इत्यनेन षष्ठी-सम्बन्धः