Shloka 81
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
भाव्यः सो ऽनागते तस्मिन्मनुः सावर्णिकेन्तरे / मेरुपृष्ठे तपो घोरमद्यापि चरते प्रभुः
Transliteration
bhāvyaḥ so 'nāgate tasminmanuḥ sāvarṇikentare / merupṛṣṭhe tapo ghoramadyāpi carate prabhuḥ
Translation
आगामी त्या सावर्णिक मन्वंतरात तोच मनु होणार आहे; प्रभु मेरुपृष्ठावर आजही घोर तप करीत आहे।
Word by Word
भाव्यःdestined to be (in future)
भाव्यः:
विशेषण (of subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) से भाव्य (कृदन्त, यत्/भविष्यत्-अर्थक)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (future passive participle/gerundive sense: 'to be/ destined to be'); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (of सः/मनुः)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अनागतेin the future
अनागते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअनागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (of अन्तरे understood)
तस्मिन्in that (time)
तस्मिन्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; निर्देश (refers to time/period)
मनुःManu
मनुः:
समनाधिकरण (appositive)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समानाधिकरण (to सः)
सावर्णिकेin the Sāvarṇika (period)
सावर्णिके:
अधिकरण (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootसावर्णिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (of अन्तरे)
अन्तरेin the interval/Manvantara
अन्तरे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
मेरुपृष्ठेon the back/slope of Meru
मेरुपृष्ठे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेरुपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष (मेरोः पृष्ठम्)
तपःausterity, penance
तपः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
घोरम्terrible, severe
घोरम्:
विशेषण (of object)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (of तपः)
अद्यापिeven today, still
अद्यापि:
कालाधिकरण (Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (even today/still now)
चरतेpractises, performs
चरते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
प्रभुःthe lord, master
प्रभुः:
समनाधिकरण (appositive)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समानाधिकरण (to मनुः/सः)