Shloka 67
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
असहन्ती तु तत्संज्ञा वने चरति शाद्वले / द्रक्ष्यते तां भवनद्य स्वां भार्यां शुभचारिणीम्
Transliteration
asahantī tu tatsaṃjñā vane carati śādvale / drakṣyate tāṃ bhavanadya svāṃ bhāryāṃ śubhacāriṇīm
Translation
ती ती अवस्था सहन न करू शकता हिरव्या गवताळ वनात फिरू लागली. आज तुम्ही तुमच्या शुभाचरणी पत्नीला पाहाल.
Word by Word
असहन्तीnot enduring, unable to bear
असहन्ती:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअसहन्ती (कृदन्त; √सह् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) — ‘not enduring’
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (particle: ‘but/indeed’)
तत्संज्ञा(she) named thus
तत्संज्ञा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य संज्ञा) — ‘having that name/called so’
वनेin the forest
वने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
चरतिwanders, moves about
चरति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
शाद्वलेin the grassy (place)
शाद्वले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशाद्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘वने’/place)
द्रक्ष्यतेwill see
द्रक्ष्यते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि/कर्तरि-प्रयोगसन्देहः—प्रायः ‘will see’ (he will see)
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
भवान्you (sir)
भवान्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थ-सम्बोधनार्थे प्रयोगः (honorific ‘you’)
अद्यtoday, now
अद्य:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
स्वाम्one’s own
स्वाम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘भार्याम्’)
भार्याम्wife
भार्याम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शुभचारिणीम्virtuous, of good conduct
शुभचारिणीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + चारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (शुभा च सा चारिणी) — ‘of good conduct’