Shloka 46
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
उत्तरान्सा कुरून्गत्वा तृणान्यथ चचार सा / द्वितीयायां तु संज्ञायां संज्ञेयमिति चिन्त्य ताम्
Transliteration
uttarānsā kurūngatvā tṛṇānyatha cacāra sā / dvitīyāyāṃ tu saṃjñāyāṃ saṃjñeyamiti cintya tām
Translation
ती उत्तर कुरूंमध्ये जाऊन गवत चरू लागली; दुसऱ्या संज्ञेबद्दल ‘हिला ओळखले पाहिजे’ असे विचार करून तिने तिचा विचार केला.
Word by Word
उत्तरान्northern
उत्तरान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति; दिशावाचक विशेषण—“northern”
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
कुरून्the Kurus (people/land)
कुरून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति; जनपद/जनसमूहवाचक
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक—“having gone”
तृणानिgrass (blades)
तृणानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then)
चचारwandered / grazed
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; “wandered/grazed”
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
द्वितीयायाम्in the second
द्वितीयायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (Locative)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
संज्ञायाम्in (that) name/designation
संज्ञायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (Locative)
संज्ञेयम्to be recognized
संज्ञेयम्:
Karya (कार्य/विधेय)
TypeVerb
Rootसम् + ज्ञा (धातु) + यत्/अनीय (कृत्य-प्रत्यय; gerundive)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; “to be recognized/known”
इतिthus
इति:
Vakyartha (वाक्यार्थ-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
चिन्त्यhaving considered
चिन्त्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक—“having thought/considered”
ताम्her / that (one)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति