Shloka 74
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
अब्रवीच्च भृशं भीतः संभ्रमाकुलिताक्षरम् / रक्ष मां भृगुशार्दूल कृपया शरणागतम्
Transliteration
abravīcca bhṛśaṃ bhītaḥ saṃbhramākulitākṣaram / rakṣa māṃ bhṛguśārdūla kṛpayā śaraṇāgatam
Translation
तो अत्यंत भयभीत होऊन, गोंधळलेल्या शब्दांत म्हणाला— “हे भृगुशार्दूल! कृपया माझे रक्षण करा; मी शरण आलो आहे।”
Word by Word
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीत (कृदन्त; √भी धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (masc), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
संभ्रम-आकुलित-अक्षरम्(words) with syllables confused by agitation
संभ्रम-आकुलित-अक्षरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसंभ्रम (प्रातिपदिक) + आकुलित (कृदन्त) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); विशेषणम्—वचनम् (speech) implied
रक्षprotect
रक्ष:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
भृगु-शार्दूलO tiger among Bhṛgus
भृगु-शार्दूल:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), सम्बोधन (vocative), एकवचन (singular)
कृपयाby compassion, out of mercy
कृपया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
शरण-आगतम्one who has come for refuge
शरण-आगतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशरण (प्रातिपदिक) + आगत (कृदन्त; √गम् धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग (masc), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); माम् इति कर्मणः विशेषणम्