Shloka 71
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
विहाय सहजं धैर्यं भीरुत्वं समुपागमत् / ततः स्वरूपमास्थाय सर्वाभरणभूषितः
Transliteration
vihāya sahajaṃ dhairyaṃ bhīrutvaṃ samupāgamat / tataḥ svarūpamāsthāya sarvābharaṇabhūṣitaḥ
Translation
सहज धैर्य सोडून तो भित्रेपणाकडे गेला; मग आपले स्वरूप धारण करून सर्व आभूषणांनी भूषित झाला।
Word by Word
विहायhaving abandoned
विहाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formवि-उपसर्गपूर्वक; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having abandoned’
सहजम्innate; natural
सहजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of धैर्यम्)
धैर्यम्steadfastness; courage
धैर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भीरुत्वम्cowardice; timidity
भीरुत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभीरुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समुपागमत्came to; assumed
समुपागमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formसम्+उप-उपसर्गपूर्वक; लङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (thereupon)
स्वरूपम्own form; true form
स्वरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formआ-उपसर्गपूर्वक; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having assumed/taken’
सर्वाभरणभूषितःadorned with all ornaments
सर्वाभरणभूषितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त; √भूष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सर्वैः आभरणैः भूषितः (adorned with all ornaments)