Shloka 14
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम्
Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath
Devanagari script
संस्तूयमानः परितः सूतमागधबन्दिभिः / प्रविवेश पुरीं रम्यां हृष्टपुष्टजनायुतम्
Transliteration
saṃstūyamānaḥ paritaḥ sūtamāgadhabandibhiḥ / praviveśa purīṃ ramyāṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam
Translation
सूता, मागध व बंदी यांनी सर्व बाजूंनी स्तुती केली जात असता तो आनंदित व समृद्ध जनसमूहाने भरलेल्या रम्य नगरीत प्रविष्ट झाला।
Word by Word
संस्तूयमानःbeing praised
संस्तूयमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √स्तु (धातु) + यमान (शानच्/वर्तमानकाले कर्मणि/भावे कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वर्तमानकालिक-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle sense): ‘स्तूयमान’ = ‘प्रशंस्यमान/स्तुत्यमान’
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सूत-मागध-बन्दिभिःby bards, panegyrists, and heralds
सूत-मागध-बन्दिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसूत + मागध + बन्दि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः—‘सूताश्च मागधाश्च बन्दिनश्च’
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
रम्याम्beautiful
रम्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘पुरीम्’)
हृष्ट-पुष्ट-जन-आयुतम्filled with delighted and well-nourished people
हृष्ट-पुष्ट-जन-आयुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + पुष्ट + जन + आयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् ‘(पुरीम्) …-आयुतम्’; समासः—‘हृष्टाश्च पुष्टाश्च जनाः, तैः आयुतम्/युक्तम्’