Shloka 24
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
अंशुमन्तं समाहूय पौत्रं विनयशालिनम् / ब्रह्मक्षत्त्रसभामध्ये शनैरिदमभाषत
Transliteration
aṃśumantaṃ samāhūya pautraṃ vinayaśālinam / brahmakṣattrasabhāmadhye śanairidamabhāṣata
Translation
विनयशील नातू अंशुमंताला बोलावून, ब्राह्मण-क्षत्रियांच्या सभेमध्ये त्याने हळुवारपणे हे सांगितले.
Word by Word
aṃśumantamAṃśumant (as object)
aṃśumantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṃśumant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
samāhūyahaving summoned
samāhūya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-ā-√hū (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
pautramgrandson
pautram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpautra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अंशुमन्तम् इति विशेष्यस्य अपपद/सम्बन्ध-निर्देश
vinayaśālinamendowed with humility
vinayaśālinam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvinaya-śālin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (aṃśumantam/pautram)
brahmakṣattrasabhāmadhyein the midst of the assembly of brahmins and kṣatriyas
brahmakṣattrasabhāmadhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbrahma + kṣatra + sabhā + madhya (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुषसमासः; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (Locative sense: ‘in the midst of’)
śanaiḥslowly, gently
śanaiḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
idamthis (speech/statement)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाच्य-वस्तु
abhāṣatahe spoke
abhāṣata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√bhāṣ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद