Shloka 39
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
एवं क्रोधाग्निना तेन सागराः पापचेतसः / जज्वलुः सहसा दावे तरवो नीरसा इव
Transliteration
evaṃ krodhāgninā tena sāgarāḥ pāpacetasaḥ / jajvaluḥ sahasā dāve taravo nīrasā iva
Translation
अशा रीतीने त्या क्रोधाग्नीने पापचित्त सागरपुत्र अचानक तसेच पेटले, जसे दावानलात रसहीन वृक्ष पेटतात।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
क्रोध-अग्निनाby the fire of wrath
क्रोध-अग्निना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया एकवचन
सागराःthe Sāgaras
सागराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
पाप-चेतसःevil-minded
पाप-चेतसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (पापं चेतः येषाम्/पापचेतसः); पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; सागराः इत्यस्य विशेषणम्
जज्वलुःblazed
जज्वलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्वल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअकस्मात्/शीघ्रवाचक अव्यय (suddenly)
दावेin a forest-fire
दावे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
तरवःtrees
तरवः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootतरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
नीरसाḥsapless, dry
नीरसाḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनीरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; तरवः इत्यस्य विशेषणम्
इवlike
इव:
Upamana-dyotaka (उपमानद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक निपात