Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
धर्म एव स्थितिर्येषां तेषां नास्त्यत्रविप्लवः / न तं रक्षति किं धर्मः स्वयं येनाभिरक्षितः
Transliteration
dharma eva sthitiryeṣāṃ teṣāṃ nāstyatraviplavaḥ / na taṃ rakṣati kiṃ dharmaḥ svayaṃ yenābhirakṣitaḥ
Translation
ज्यांची स्थिती धर्मातच आहे, त्यांना येथे कोणताही विप्लव होत नाही. ज्याला धर्म स्वतः रक्षण करतो, त्याचे रक्षण दुसरे काय करील?
Word by Word
dharmaḥdharma, righteousness
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन (singular)
evaalone, indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अवधारणार्थ (emphasis/only)
sthitiḥstability, standing
sthitiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन (singular)
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), बहुवचन (plural); सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), बहुवचन (plural); सर्वनाम
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
astiis
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), देशवाचक (locative adverb: here)
viplavaḥdisruption, upheaval
viplavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviplava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
tamhim/that (person)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन (singular); सर्वनाम
rakṣatiprotects
rakṣati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kimwhat?
kim:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative)
dharmaḥdharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
svayamby oneself
svayam:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्वयम् = oneself
yenaby whom/which
yena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (masc./neut.), तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
abhirakṣitaḥprotected
abhirakṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootabhi√rakṣ (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन