Shloka 24
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
तस्मै सर्वे नमस्कारं कुर्वन्तीज्यः स एव च / हिरण्यकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरा त्विह
Transliteration
tasmai sarve namaskāraṃ kurvantījyaḥ sa eva ca / hiraṇyakaśipordaityaiḥ śloko gītaḥ purā tviha
Translation
सर्वजण त्याला नमस्कार करीत; तोच पूज्य होता. येथे हिरण्यकशिपूच्या दैत्यांनी पूर्वी गायलेला श्लोक सांगितला आहे.
Word by Word
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
सर्वेall (of them)
सर्वे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद (subject)
नमस्कारम्salutation
नमस्कारम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनमस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (usage varies; here object), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कुर्वन्तिdo, perform
कुर्वन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
ईज्यःworthy of worship
ईज्यः:
विशेषण (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootईज्य (प्रातिपदिक; √यज् (धातु) से निष्पन्न, ‘पूज्य/यज्ञार्ह’)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed, only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हिरण्यकशिपोःof Hiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootहिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
दैत्यैःby the Daityas
दैत्यैः:
करण (Karaṇa/Agent-instrument; ‘by’)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
श्लोकःa verse
श्लोकः:
कर्मणि-कर्ता/वाक्यविषय (Subject in passive)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गीतःwas sung
गीतः:
क्रिया (Passive predicate)
TypeVerb
Root√गै (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (contrastive particle)
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Place)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)