Shloka 32
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
नत्वा गुरुजनं सर्वमाशीर्भिश्चाभिनन्दितः / सिंहासने शुभे दिव्ये निषसाद नरेश्वरः
Transliteration
natvā gurujanaṃ sarvamāśīrbhiścābhinanditaḥ / siṃhāsane śubhe divye niṣasāda nareśvaraḥ
Translation
सर्व गुरुजनांना नमस्कार करून आणि त्यांच्या आशीर्वादांनी अभिनंदित होऊन नरेश्वर शुभ दिव्य सिंहासनावर विराजमान झाला।
Word by Word
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण (क्रियापूर्वकत्व)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: नम् (to bow)
गुरुजनम्the elders/teachers (people worthy of respect)
गुरुजनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगुरु + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (गुरवः जनाः)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
विशेषण (of कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआशीस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अभिनन्दितःpraised/hailed
अभिनन्दितः:
कर्तृविशेषण (predicate to subject)
TypeVerb
Rootअभि-नन्द् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः (praised/celebrated)
सिंहासनेon the lion-throne
सिंहासने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (सिंहस्य आसनम्)
शुभेauspicious
शुभे:
विशेषण (of अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (of सिंहासने)
दिव्येdivine
दिव्ये:
विशेषण (of अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (of सिंहासने)
निषसादsat down
निषसाद:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-षद् (धातु)
Formलिट्/परस्मैपद-परिपाठे लङ् (simple past/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: षद् (to sit) उपसर्ग: नि-
नरेश्वरःthe king/lord of men
नरेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनरेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (नराणाम् ईश्वरः)