Shloka 65
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
दत्तात्रेयाद्वरं वव्रे मृतिमुत्तमपूरुषात् / यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः
Transliteration
dattātreyādvaraṃ vavre mṛtimuttamapūruṣāt / yatpurā so 'gamanmuktiṃ raṇe rāmeṇa ghātitaḥ
Translation
त्याने उत्तम पुरुष दत्तात्रेयांकडून असा वर मागितला—की जशी पूर्वी रणात रामाने मारल्यावर त्याला मुक्ति मिळाली, तशीच त्याची मृत्यु होवो।
Word by Word
दत्तात्रेयात्from Dattātreya
दत्तात्रेयात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootदत्तात्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वव्रेchose/asked for
वव्रे:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√वृ (धातु, ‘to choose/ask’)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
मृतिम्death
मृतिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उत्तम-पुरुषात्from the best person
उत्तम-पुरुषात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः—उत्तमः पुरुषः (the best person)
यत्because/that (which)
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; सम्बन्धसूचक (relative particle ‘because/that’)
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अगमत्went/attained
अगमत्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
रामेणby Rāma
रामेण:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
घातितःslain (killed)
घातितः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√हन् (धातु) → घातित (णिच् causative PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त—णिच्-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (causative PPP): ‘caused to be slain/slain’