Shloka 57
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
दत्त्वा च सर्वभूतानामभयं भृगुनन्दनः / तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्
Transliteration
dattvā ca sarvabhūtānāmabhayaṃ bhṛgunandanaḥ / tatrāpi parvatavare tapaścartuṃ samārabhat
Translation
भृगुनंदनाने सर्व प्राण्यांना अभयदान देऊन, त्याच श्रेष्ठ पर्वतावर तपश्चर्या सुरू केली।
Word by Word
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): ‘having given’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्व-भूतानाम्of all beings
सर्व-भूतानाम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; कर्मधारयः: सर्वाणि भूतानि
अभयम्fearlessness, assurance of safety
अभयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
भृगु-नन्दनःson of Bhṛgu
भृगु-नन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: भृगोः नन्दनः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
पर्वत-वरेon the best mountain
पर्वत-वरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष/कर्मधारय-भाव: पर्वते वरे (on the excellent mountain)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चर्तुम्to practice
चर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): ‘to practice/perform’
समारभत्he began
समारभत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आरभ् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद