Shloka 18
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ब्राह्मणांस्तर्पयामास पितॄनुद्दिश्य सत्कृतान् / शैवं तत्र परं स्थानं चन्द्रपादमिति स्मृतम्
Transliteration
brāhmaṇāṃstarpayāmāsa pitṝnuddiśya satkṛtān / śaivaṃ tatra paraṃ sthānaṃ candrapādamiti smṛtam
Translation
त्याने पितरांना उद्देशून सत्कृत ब्राह्मणांना तृप्त केले. तेथील परम शैव स्थान ‘चंद्रपाद’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.
Word by Word
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन
तर्पयामासsatisfied, propitiated
तर्पयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√तृप् (धातु) [णिच् causative: तर्पय-]
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिजन्त (causative)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन
उद्दिश्यaddressing, intending (for)
उद्दिश्य:
Prayojana/Intention (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउद्-√दिश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) in -य (उद्दिश्य), अव्ययभाव; अर्थ: ‘उद्देश्य’ (having intended/addressed)
सत्कृतान्honoured
सत्कृतान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त from सत् + √कृ)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन; भूतकर्मणि क्त (past passive participle)
शैवम्Śaiva, pertaining to Śiva
शैवम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘स्थानम्’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण
परम्supreme, highest
परम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
स्थानम्place, sacred spot
स्थानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
चन्द्रपादम्(called) Candrapāda
चन्द्रपादम्:
Samjñā (संज्ञा)
TypeNoun
Rootचन्द्रपाद (प्रातिपदिक: चन्द्र + पाद)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (चन्द्रस्य पादः/पादम्) नाम
इतिthus, as
इति:
Marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)
स्मृतम्is remembered/known
स्मृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोग: ‘is remembered/called’